Astronomia, astrofisika eta espazioa >>
Artikuluak (34)
Ongi babestutako planeta
Kanpo-erasoez babesteko Lurrak badu babes izugarri on bat: atmosfera, hain zuzen.
2002/07/24
Eguzkiko eguraldia aurresaten
Aditu askok igarotzen dute eguna zerura begira, hurrengo egunean zer eguraldi egingo duen aurresateko.
2002/09/05
Laika, lehen txakur astronauta
Laika izeneko txakurra izan zen Lurrari buelta eman zion lehen izaki biziduna.
2002/10/31
Hubble teleskopioaren irudi ikusgarriak
Hubble teleskopioa irudi ikusgarriak bidaltzen ari da aspalditik, eta oraingoan ere ez du hutsik egin.
2002/11/11
Eguzkiaren orbanak
Eguzkiak orban beltz eta biribilak ditu, eta denborarekin lekuz aldatzen dira. Zientzialarientzat betidanik izan dira aztertzea merezi duen gauza.
2002/11/21
Albert Einstein
Unibertsoaren kontzeptua irauli zuen, baina erlatibitatearen teoria du ekarpen ezagunena.
2003/02/19
Espazioko zaborra gero eta ugariagoa
Lurra zikintzearekin gutxi, eta espazioa zikintzen hasiak gara. Eta, Lurrean bezala, espazioko zaborra ere arazoak sortzen hasi zaigu. Espazio-ontziek sortzen dute zaborra; baita kaltea ere.
2003/03/17
Planeten sorrera
Zenbat denbora behar du planeta batek sortzeko? Hiru milioi urte.
2003/06/03
Saturnora bidaia
Adituek eguzki-sistemako bigarren planeta handiena, Saturno, ikertzea erabaki dute. Datorren urteko urtarrilean Europako Espazio Agentziak (ESA) Huygens modulua jaurtiko du Saturnoren 18 ilargietako batera, Titan-era.
2004/01/23
Eguzki-sistemako hamargarren planeta?
Spitzer espazio-teleskopioak eguzki-sistemako hamargarren planeta izan daitekeena atzeman du. Sedna izena jarri diote astronomoek ustezko planeta berriari.
2004/03/16
Algorri, geologoen altxorra
Zumaiako Algorri hondartza oso da polita, baina mundu osotik hara joaten diren geologoak ez dira paisaiagatik joaten, beste zerbait bilatzen dute. Hain juxtu, Zumaia eta Deba arteko kostan dauden geruzek erakarrita joaten dira. Geruza horietan, Lur planetaren historiaren zati handi bat dago gordeta.
2006/12/19
Transbordadore espazialak
Transbordadore espazialak ia ezinbesteko bihurtu dira espazioko edozei misiotan.
2002/01/28
Arrokak orbitan
Marte eta Jupiterren artean, gure eguzki-sistemak 'asteroideen gerrikoa' izeneko eraztuna du; arrokek osatutako gerrikoa.
2002/04/04
Eguzkiak irradiatzen gaituenean
Ze ongi egoten den udan eguzkipean! Baina, kontuz! Eguzkiaren erradiazioak kaltegarriak izan daitezke!
2002/04/04
Pluton: Ilargia baino txikiagoa
Beti esaten da Pluton Eguzkitik urrutien dagoen planeta dela, baina adierazpen hori ez da oso justua.
2002/04/05
Orbitak: espazioko bide nagusiak
Han goian, zeruan, astroek lasai-lasai beren bideari jarraitzen diote. Izan ere, bakoitzak bere orbita du.
2002/04/05
Neptuno ez da geldirik egotekoa
Neptunoren azalean, haizeak orduko milioika kilometroko abiaduran ufatzen du. Ileak harrotzeko adina, alajaina!
2002/04/05
Marteko klima gogorra
Aholku bat: ez joan Martera hurrengo oporrak pasatzera, zero azpitik 140 °C-ko gauak izaten dira eta!
2002/04/05
Ilargiaren alde gordea
Ilargiak beti alde bera erakusten digu eta bestea ezkutatu. Lotsatu egiten ote da?
2002/04/05
Jupiter izugarria
Jupiterren masa gainerako zortzi planeten masen baturaren bikoitza da!
2002/04/05
Grabitatea: indar erakargarria
Ez da ikusten, baina grabitatea hor dago, gure inguruan dago!
2002/04/05
Izarrei begira
Gorriak, laranjak, horiak, zuriak, urdinak… Zerua miliarka izar koloretsuz osatuta dago!
2002/04/05
Unibertsoa Kopernikoren arabera
Duela 1.000 urte baino gehiago, mundu guztia ziur zegoen: Lurra mugiezina zen. Koperniko ez zegoen ados, nonbait.
2002/04/05
Guztiaren hasiera
Duela 15 bat miliar urte, unibertsoa txintxeta-burua baino txikiagoa zen!
2002/04/05
Saturno borobila
Saturno, hain handia eta hain arina.
2002/04/05
Gure Urano ez da hain iluna
Astronomia-zale batek aurkitu zuen Urano.
2002/04/05
Bizi-bizirik dagoen Lurra
Lurra ez da ez handiena, ezta txikiena ere. Arrunta al da? Ezta pentsatu ere!
2002/05/09
Eguzkia haserretzen delarik
Elur-ekaitzak eta harea-ekaitzak baino okerragoak dira eguzki-ekaitzak! Ez dago horien parekorik!
2002/05/15
New Horizons zunda Plutonerantz
Plutonek Karonte izeneko satelite bat du. Argazki batzuetan, ordea, beste bi satelite izaten zitzakeela ikusi zuten astronomoek. Susmo horiek egiaztatzeko, zunda bat bidali zuen NASAk Plutonera 2006an, eta 2015ean iritsiko da hara.
2008/02/07
Eskerrak atmosferari!
Lurrak geruza bat du bere inguruan, eta horri esker bizi gara gu planetan honetan. Geruza hori atmosfera da, eta, manta baten moduan, epel-epel mantentzen gaitu. Horrez gain, Eguzkiak igortzen duen erradiazio ultramoretik babesten gaitu, baita bizitzeko behar dugun presio egokia bermatu ere. Atmosferari eskerrak eman beharrean gaude, beraz.
2008/10/15
2009a, Astronomiaren Urtea
Ez harritu 2009an izarrak, galaxiak eta planetak nonahi ikusten badituzue. Astronomiaren Nazioarteko Urtea ospatuko da aurten.
2009/01/28
Ilargia, gure satelite arraro hori
Duela 4.500 milioi urte, Marteren tamainako gorputz batek Lurra jo zuen, eta askatu ziren pusketetatik sortu zen Ilargia.
2010/04/16
Estralurtarrak bilatzeko teleskopio-sarea
Kalifornian, Estatu Batuetan, berrogeita bi irrati-teleskopio jarri dituzte zerura begira, estralurtarrak edo bizi estralurtarraren arrastoren bat topatzeko asmoz.
2010/04/30
Marte hiru dimentsiotan
Duela urte batzuk, Mars Express deituriko ontzi bat bidali zuten, Marte planeta zelatatzeko asmoz. Harrezkero, espazioan dabil bueltaka.
2010/08/24
|
|
Astronomia, astrofisika eta espazioa >>
Bitxikeriak (9)
Airean gora estratosferaraino
Britainia Handiko bi pilotuk errekor berri bat egiteko asmoa daukate: globo batean estratosferaraino igotzea.
2002/07/10
Eklipsea hego-hemisferioan
Gaur, abenduaren 4a, izango da aurtengo eguzki-eklipse bakarra.
2002/12/04
Galdakao Martera iritsi da
Nazioarteko Astronomia Elkarteak Galdakao izena eman dio Marteko krater bati.
2003/02/26
Bost planeta lerro batean
Egun hauetan, gora begiratu eta zeruan aldi berean bost planeta ikusteko aukera dago. Merkurio, Venus, Marte, Saturno eta Jupiter, hain zuzen ere.
2004/03/24
Izar-sutzarra
Eguzkia segundoro bost milioi tona baino gehiago argaltzen den izarra da.
2002/04/05
Artizarra: izarra ala planeta?
Gora begira jartzea nahikoa duzu hura ikusteko. Baina kontuz… Artizarra ez da izar bat.
2002/05/29
Merkurio eta bere arraildurak
Nahiz eta Merkurio Eguzkitik oso hurbil egon, han gauak oso hotzak dira: zero azpitik 183 °C inguruko tenperatura egoten da!
2002/06/26
Izarren kolorea
Gau garbi batean zerura begiratzen baduzu, izar-mordoa ikusiko duzu; baina konturatu zara inoiz izar bakoitzak bere kolorea duela?
2008/02/28
A zer bizitza, astronautarena!
Lurrean gaudela, ezin dugu ezta imajinatu ere egin astronautek zelako modu bitxian egin behar dituzten bizitza arrunteko ekintzak. Izan ere, grabitaterik ezak erabat baldintzatzen du astronauten eguneroko ekintzarik ohikoena.
2008/06/11
|
|
|
