Lapikoan / Artikuluak / Lurraren zientziak
Aral Itsasoa portutik geroz eta urrunago
2003/07/30 Elhuyar
Aral Itsasoa izena duen arren, aintzira bat da, ur gaziko aintzira. Asiako mendebaldean kokatua dago, Uzbekistanen eta Kazakhstanen artean. Eta argazkietan ikus daitekeen bezala lehortzen ari da.
Ezkerreko argazkia 1973koa da, hurrengoa 1987koa eta eskuinekoa 2000koa.
Duela hogei urte inguru, Aral elikatzen zuten bi ibai nagusietako ura kotoi-sailak ureztatzeko erabiltzen hasi ziren, eta, pixkanaka, oso ur gutxi jasotzen duenez, aintzira lehortuz joan da.
Lehen ur azpian zegoena, orain gatzez estalitako basamortua da, munduko gazteena: Aralkum basamortua. Izan ere, aintzira lehortzean, ur-ertzean zeuden herrietako mikroklima aldatu egin da; orain latzagoa da, negu hotzagoak eta uda beroagoak dituzte, eta, horretaz gain, harea-ekaitz bortitzak jasan behar izaten dituzte.
Ura lurrundu ahala, ur-ertza arrantzale-herrietatik urrunduz joan da. Eta ez hori bakarrik, geratzen den ura geroz eta gaziagoa da, eta oso espezie gutxi izan dira gai halako ur gazietan bizitzen jarraitzeko.